ERFGOEDPRIJS 2014

Erfgoed Prijs Leusden voor Poortwachterswoning te Stoutenburg

 

 

De geschiedenis van de Poortwachterswoning te Stoutenburg

 

VERMOEDELIJK EEN VAN DE EERSTE FOTO'S, ZONDER SCHUUR ACHTER HET HUIS, WAT OPVALT IS GEEN MUURANKERS TE ZIEN IN DE VOOR EN ZIJGEVEL

 
 
OP DEZE FOTO IS DE ZIJDEUR VERVANGEN DOOR EEN RAAM
 
 

De woning bezit een L-vormige plattegrond en staat met de nok van het dak loodrecht op de straat. Doordat er één zadeldak is aangebracht heeft het pand ongelijke goothoogten. De bakstenen, wit gepleisterde gevels zijn voorzien va een grijze plint en kleine staafankers. De voorgevel heeft een groot drielichtvenster waarvan het middelste rond getoogd is, een zogenaamd serliana. In de geveltop is een overhoeks geplaatst, vierkant venster aangebracht waarvan de zijden evenwijdig lopen aan de windveer van het dak.

 
 
VOORDEUR IN DE LINKER ZIJGEVEL MET DAARNAAST EEN RAAM. OP DEZE FOTO ZIJN DE MUURANKERS ZICHTBAAR
 

De zijgevels van het voorste, smalle gedeelte van het pand zijn voorzien van een rondboog vensters met roedenramen. Het venster aan de oostzijde is dichtgemetseld. Verder zijn er aan de achterzijde van het huis twee classicistisch omkaderde blindnissen aanwezig en bevindt zich in de zijgevel een keldervenster met diefijzers. alle vensters en nissen zijn voorzien van een wenkbrauw, die beiderzijds op consoles eindigt. Aan de voorzijde van het pand is een klein tuintje met hekwerk, grind en een stoepje met inlegwerk aanwezig.

 

Bron:Arch: Kad.legger 296/694 nr. B 1019: BV-1534. Lit: Inventarisatie Groen, 1967

 

POORTWACHTERSWONING MET TOEGANGSHEK NAAR KASTEEL STOUTENBURG

DE STOUTENBURGERLAAN NOG IN ZIJN FUNCTIE VAN TOEGANGSWEG TOT HET LANDGOED STOUTENBURG.
TOT 1933 WAS DE WEG MET EEN HEK AFGESLOTEN

 
 

Het toegangshek tot het eigenlijke kasteelterrein stond aan het begin van de weg die nu Stoutenburgerlaan heet. Deze laan was vroeger een zandpad, doch werd in opdracht van de toenmalige eigenares van het kasteel, mevrouw Luden bestraat. Aan het begin van deze laan stonden twee poorthuisjes van waaruit men zicht had op een ieder die van deze laan gebruik wilde maken. Als de familie tijdens de zomermaanden op het kasteel verbleef, wilde men met rust gelaten worden en geen vreemd volk op het erf aantreffen. Dan werd het hek aan het begin van de laan gesloten.

 
 
 
 

Dit hek staat er niet meer, maar doet nog altijd dienst als toegangshek tot de Katholiek Begraafplaats in Oudewater. Verder de Stoutenburgerlaan op, richting Hoevelaken, stond nog zo'n hek. Het Koedijkerhek met poorthuisje. In Hoevelaken zelf stond een houten hek op de plaatswaar nu de firma timmer gevestigd is. Zo had men redelijk zicht op wie er langs de Stoutenburgerlaan kwam, soms moest men een briefje halen bij de tolhuisjes  (echte tol is nooit geheven) om gebruik te mogen maken van deze laan. had men zo'n briefje niet en kwam men de veldwachter tegen dan was dat niet best. Men schreef destijds niet een proces-verbaal maar loste de overtreding op door een aantal slagen met de gummiknuppel. Veldwachter in die tijd was Peter Kuyt, zoon van IJbert Kuyt die sinds 1833 al bij de heer Anthony Luden als bosbaas in dienst was.

Peter, in 1858 veldwachter geworden, leidde een druk bestaan - en dat voor zes gulden per week - want hij moest de bouw van het kasteel in 1861 in de gaten houden. Daarnaast moest hij als gemeentebode controleren of de mensen een hond hadden, een loslopende hond kostte in die tijd één gulden belasting en een vaste hond (lees kettinghond)  vijftig cent. Ook moest hij de brieven van de gemeente verzorgen en dat betekende wel drie per week naar Achtervel lopen en terug naar het gemeentehuis in Hamersveld.

Zo heeft hij wel 85.00 kilometer te voet afgelegd, reden om hem bij zijn 50-jarige ambtsvervulling  onder andere een fiets te schenken. Inde hele gemeente reden er op dat moment (in 1908) slechts vijf fietsen rond, zodat Peter op zijn oude dag nog moest leren fietsen.

 
 
NA DE VERBOUWING IN 1962. ACHTER HET HUIS IS EEN STALGEDEELTE AANGEBOUWD MET STALRAMEN, IN DE ZIJGEVEL ZIJN TWEE RAMEN GEZET
 
 
 
 
 
     
     
 
     
DE  TOENMALIGE BEWONERS VAN DE POORTWACHTERSWONING
     
 
     

 

 
INGRIJPENDE PLANNEN, GEDEELTELIJK SLOPEN EN HERBOUWEN VAN DE POORTWACHTERSWONING
     
     
     
     
     
ALLEEN DE GEVELS STAAN NOG OVEREIND
     
     
     
     
     
     
DE BOUW IS GEREED
     
     
 
     
DETAILS VAN DE WONING
     
 
     
     
 
     
     
 
     
DE BINNENZIJDE
     
 
     
DE VERBINDING TUSSEN DE TWEE HUIZEN
     
 
     
     
 
HET ACHTERSTE HUIS    
     
     
WAT EEN SCHOONHEID!
     
 

© - NIETS VAN DEZE PAGINA MAG WORDEN VERVEELVOUDIGD ZONDER TOESTEMMING VAN DE HISTORISCHE KRING LEUSDEN