Overzicht inhoud van Leusden Toen - 35ste jaargang nr 4 - 2019

LeusdenToen okt2019

In dit vierde en laatste nummer van Leusden Toen van deze jaargang hebben we weer een gevarieerd aanbod van interessante artikelen over de lokale geschiedenis voor u samengesteld.
De werkgroep Burgers schrijft een verhaal over het ontstaan van de woonwijk “Rossenberg”, ondersteund met mooie foto’s uit het verleden. Op onze website kunt u meer foto’s en publicaties lezen over deze groene woonwijk .
Het schrijverscollectief Achterveld reageert op het artikel van Lia van Burgsteden over het Vilderskerkhof. Zij schotelen u nog meer informatie voor over landlopers, zigeuners en zwervers die zich ophielden in en nabij Achterveld. Specifieke Achterveldse verhalen vormen de kern van hun verhaal.
“Leonardo da Vinci, die de Vitruviusman tekende als ideale maatvoering met menselijke verhoudingen”, een zin uit het verhaal De Vitruviusman van Lia van Burgsteden. U leest in haar bijdrage alles over de Renaissancetuin van Nimmerdor.
Leusden Toen, tenslotte, kijkt in het verleden met een foto over een konijnenfokvereniging!

De redactie wenst u veel leesplezier.

Historisch Kijkcafé over de Kersenlijn en de Ponlijn

Kersenlijn Ponlijn

De spoorlijn van Amersfoort naar Leusden wordt alleen nog maar gebruikt voor de aanvoer van auto’s, maar tot in de jaren zeventig van de vorige eeuw reden er goederentreinen tussen Amersfoort en Rhenen. Nog weer tientallen jaren daarvóór denderden sneltreinen van Amsterdam naar Keulen over het traject. De verwoesting van de spoorbrug bij Rhenen tijdens de Tweede Wereldoorlog maakte een einde aan deze verbinding.

Op 8 oktober houdt de Historische Kring Leusden in samenwerking met bibliotheek Eemland een Historisch Kijkcafé over deze spoorlijn. Tijdens een presentatie komen de verschillende fasen van de lijn naar Kesteren in beeld.Kersenlijn Ponlijn >

Zoals bij alle eerder gehouden kijkcafés kan iedere bezoeker na een koffiepauze ook vragen of de fotocollectie van de HKL misschien informatie bevat over een bepaalde straat of een historische situatie. Vaak nemen mensen ook privé foto’s mee waarvan de HKL dan kopieën maakt. Zo wordt ons beeld van de geschiedenis van Hamersveld Leusbroek of Achterveld steeds completer.

De activiteit wordt gehouden in boerderij Nieuw Langebeek waar de Bibliotheek Leusden is gevestigd (bij Winkelcentrum de Hamershof). Wie dat wil kan tussen 14.45 en 16.15 vrij in en uit lopen, maar de presentatie over de geschiedenis van de spoorlijn begint om kwart voor drie.

Bibliotheek Leusden, Hamersveldseweg 77 in de Hamershof.
Dinsdagmiddag 8 oktober 14.45-16.15 uur.

Expositie HKL over 50 jaar Leusden

50 jaar Leusden

Precies vijftig jaar geleden werden de gemeenten Leusden en Stoutenburg samengevoegd. Leusden was in de jaren zestig een landelijke groeikern. In uitbreidingsplannen viel te lezen over wel honderdduizend inwoners en hoogbouw met 20 woonlagen. Beide aanvankelijk nog volop agrarische gemeenten waren bang te worden opgeslokt door de grote buurgemeente Amersfoort. Om dit te vermijden volgde een fusie en vervolgens een enorme bouwactiviteit in de nieuwgevormde gemeente. De gebeurtenis uit 1969 is aanleiding voor een expositie van de Historische Kring Leusden in Bibliotheek Eemland in de Hamershof.

Schilderijen en foto’s laten zien welke gebouwen ooit als gemeentehuis hebben gediend. Er staat een maquette van het door sommigen verfoeide, maar door anderen juist weer zo gewaardeerde gemeentehuis van architect Leo Heijdenrijk. In vitrines liggen verschillende voorwerpen uit de gemeentelijke administratie, zoals historische lakstempels waarmee documenten werden bezegeld en penningen afkomstig van de ambtsketen van de Leusdense burgemeester. De afbeeldingen hierop tonen verschillende versies van het wapen van Leusden.

Bijzonder zijn de oorkonden van de Hoge Raad van Adel met de officiële omschrijving. Hoe de wapens zich vervolgens hebben ontwikkeld en welke historische achtergronden hierbij spelen toont de fraai vormgegeven wapenkaart. 50 jaar Leusden Er hangt een afbeelding van alle 15 burgemeesters sinds 1863. Soms draagt een burgemeester twee penningen aan zijn keten.

Daarmee wordt mooi duidelijk hoezeer beide zelfstandige gemeenten Leusden en Stoutenburg toch met elkaar verbonden waren. Ze hadden steeds eenzelfde burgemeester en ambtenarenkorps. De administratie werd gevoerd op het gemeentehuis in Hamersveld. Maar elke gemeente had natuurlijk wel zijn aparte raadsleden en wethouders.

Deze bijzondere expositie is te zien tijdens de openingsuren van de bibliotheek in de Hamershof.

Documentatiecentrum: fotobestand nu ook voor leden te raadplegen

Sinds kort bestaat de mogelijkheid voor leden van de Historische Kring om tijdens de openingsuren van ons documentatiecentrum, op een computer, het fotoarchief van de Historische Kring Leusden te raadplegen. Duizenden historische foto’s van de Historisch Kring Leusden over Hamersveld, Leusbroek, Stoutenburg en Achterveld zijn alleen na afspraak met Krijn van Otterloo, beheerder van het documentatiecentrum, in te zien. Dit kan uitsluitend tijdens de openingsuren van het documentatiecentrum en alleen op de eerste vrijdag van de maand.

Hoe werkt het?
ADLIB Het fotoarchief is gedigitialiseerd, opgeslagen in een Collectie Management Systeem (ADLIB) en te benaderen via de HKL computer. Door op de computer een trefwoord (straatnaam / gebeurtenis / persoonsnaam) in te geven, zoekt het systeem naar een match. Desgewenst wordt u met raad en daad bijgestaan in het zoeken door de aanwezige beheerder. Hoewel er duizenden foto’s in het systeem zitten, is er uiteraard geen garantie op een ‘hit’. In verband met portretrecht, beeldrecht enz. mogen de gegevens uit ADLIB ter plaatse niet op enigerlei wijze gekopieerd worden.

Bibliotheek Leusden, begane grond, Hamersveldseweg 77 in de Hamershof.
Uitsluitend na afspraak met de beheerder op de eerste vrijdag van de maand 18.30-20.00 uur.
Dit kan per mail (k.vanotterloo@kpnmail.nl).

Vilderskerkhof opgeknapt door gemeente Leusden

Vilderskerkhof Vilderskerkhof

Het Vilderskerkhof tegenover de Emelaarseweg 1 in Stoutenburg is officieel geopend nadat het gemeentelijk monument een grondige opknapbeurt heeft gehad. Meer informatie is te lezen op de pagina monumenten in Leusden.

Foto-impressie boekpresentatie Ondergronds

José Huurdeman heeft haar nieuwe boek "Ondergronds" in de Tweede Wereldoorlog gepresenteerd. Het eerste exemplaar is uitgereikt aan de burgemeester van Leusden, Gerolf Bouwmeester. Het boek uitgegeven door de Historisch Kring Leusden en geschreven door José Huurdeman, waar zij vijf jaar aan heeft gewerkt, gaat over vier mannen met de naam Karel. Ze komen allen uit de regio en kwamen ieder op hun eigen manier in verzet kwamen tegen de Duitsers. (Foto's door Frans van Loenen)

Meer achtergrond informatie over de vier Karels in het Leusdense verzet is te bekijken en te beluisten op de site van RTV Utrecht.

De schrijfster heeft burgemeester Gerolf Bouwmeester het eerste boek overhandigd Tijdens zijn toespraak leest burgemeester Gerolf Bouwmeester zijn voorwoord uit het nieuw verschenen boek Ondergronds voor Ronald Polak overhandigt José Huurdeman een bos bloemen ter gelegenheid van het verschijnen van haar boek over de vier Karels in het Leusdense verzet Heer en mevrouw Van Ruler-Brouwer uit Eindhoven ontvangen een gesigneerd exemplaar. Zij droegen met hun verhaal bij aan het boek.

De canon van Leusden

De canon gaat over culturele en historische onderwerpen die we als samenleving belangrijk genoeg vinden om aan nieuwe generaties en nieuwe inwoners mee te geven. Nu voor iedereen hier te zien.

canon Leusden

De Historie van Leusden

Karel de Grote staat aan het begin van de geschreven geschiedenis van Leusden. Hij schonk in het jaar 777 de villa Lisiduna een kleine nederzetting in een nog woeste omgeving aan de bisschop van Utrecht. Uit deze villa bij Oud Leusden heeft zich de huidige gemeente Leusden ontwikkeld. Dat is een lange vaak moeizame weg geweest, waar we nog maar weinig van weten. De ligging van onze middeleeuwse hoeven in het langschap werd aangepast aan de plaatselijke omstandigheden en heeft tot een aantal schilderachtige situaties geleid. Onze bekende landgoederen zoals Den Treek, De Boom en de Heiligenberg, zijn van later jaren. Leusden is tot ver in de 20e eeuw een boerendorp gebleven met een aantal van oorsprong middeleeuwse buurtschappen Asschat, Snorrenhoef, Hamersveld, Leusbroek, Achterveld en Stoutenburg. Vanaf het begin van de zestiger jaren begon de bouw van de woonwijken. In 1969 fuseerde Leusden met de gemeente Stoutenburg, waartoe Achterveld behoorde.